Technologie in de Zorg: Praktijkverhalen van de vooruitgang deel 3
Een blogserie in vier delen.
Technologie verandert de zorg in hoog tempo. Maar een goed idee is nog geen geslaagde vernieuwing. Want hoe zorg je dat medewerkers, afdelingen én bestuur mee kunnen in de verandering? Anneke de Groot, projectmanager en business analist werkt dagelijks op het snijvlak van zorg en ICT. Ze ziet wat er wél werkt en wat vaak misgaat. In vijf vragen deelt ze haar belangrijkste inzichten.
Wat is volgens jou het grootste struikelblok bij het invoeren van nieuwe technologie in zorgorganisaties?
Tien, vijftien jaar geleden kwam er af en toe een verandering langs. Nu volgen ze elkaar in razend tempo op. Er is nauwelijks ademruimte voor zorgprofessionals, afdelingen en eindverantwoordelijken.
Ik vergelijk het vaak met Jenga. Je haalt een blokje weg om iets te vernieuwen, maar als je niet snapt hoe het bouwwerk in elkaar zit, gaat het wankelen. Niet door de vernieuwing zelf, maar door onverwachte neveneffecten. Zonder goed inzicht in hoe de organisatie écht werkt, neem je risico’s die je vooraf niet hebt gezien. Een scherpe analyse vooraf is geen luxe, maar echte noodzaak.
Waar zit het verschil tussen organisaties die vernieuwen en die stilvallen?
In organisaties met korte lijnen en een iteratieve aanpak kun je snel schakelen. Als er iets gaat wankelen, wordt er direct bijgestuurd. Iedereen is goed geïnformeerd en er is ruimte om snel te analyseren en door te pakken.
Organisaties die blijven hangen kiezen vaak voor tijdelijke oplossingen of vermijden lastige keuzes. Dat is begrijpelijk: het is complex, het kost geld, systemen zijn verouderd en eerdere pogingen vielen misschien tegen.
Toch zie ik dat ook vastgelopen organisaties weer in beweging kunnen komen. Wat daarvoor nodig is? Lef, vertrouwen in het proces, een heldere visie én ruimte om te leren en te proberen. Ook een wankelende toren is nog te redden.
Hoe belangrijk is eigenaarschap?
Heel belangrijk. En het begint onderaan de toren: bij bestuur en directie. Zonder strategische verankering gaat het wiebelen zodra je hoger gaat bouwen. Technologie raakt mensen, processen én systemen. Die moeten goed op elkaar aansluiten. Iedereen moet eigenaarschap nemen vanuit zijn of haar rol. Of je nu werkt in de zorg, in beleid of ICT je kijkt steeds: wat betekent deze verandering voor óns onderdeel? Wat kunnen wij bijdragen?
Wat mij betreft geldt één duidelijke maatstaf: een vernieuwing moet iets opleveren in de cliëntreis. Als daar geen toegevoegde waarde zichtbaar is, moet je je serieus afvragen waarom je het doet. Want net als bij Jenga: je bouwt niet om het bouwen, je bouwt omdat het ergens toe moet leiden.
Wat helpt om betrokkenheid te creëren en wat juist niet?
Veranderen lukt alleen als je de juiste mensen betrekt. Transparantie is daarin belangrijk. Deel waarom je verandert, wat het oplevert, en hoe je het aanpakt. Betrek collega’s uit de praktijk, bied uitleg, ondersteuning en begeleiding.
En kijk goed naar waar verandering echt raakt. In theorie klopt het vaak, maar in de praktijk doen mensen het op hun eigen manier. Als je daar geen oog voor hebt, loop je het risico dat je vernieuwing niet aansluit. Dan verandert er niets.
Dus: ga in gesprek. Loop mee. Stel vragen. En durf bij te stellen. Daar zit de kracht.
Zie jij voorbeelden van succesvolle verandering?
Ja, zeker. De vooruitgang in gegevensuitwisseling is er zo één. Zorgverleners kunnen informatie delen vanuit hun eigen systeem zonder over te stappen. Dat klinkt logisch, maar is technisch best ingewikkeld. Toch lukt het. En het werkt: betere samenwerking, hogere kwaliteit.
Een ander voorbeeld is het werken met zorgdata. We verzamelen steeds meer gegevens, maar de kunst is: hoe maken we er echte meerwaarde van voor de cliënt én zijn netwerk? Als we dat goed doen, zetten we stappen op het gebied van regie, preventie, kwaliteit én werkdruk.
De potentie is groot. En wat we nu al leren, is heel mooi.
Tot slot
Technologische vernieuwing vraagt niet alleen om slimme oplossingen, maar om betrokken mensen en een stevig fundament. Anneke laat zien: als je écht begrijpt waar je organisatie staat, eigenaarschap organiseert én ruimte maakt voor leren, dan is verandering niet alleen mogelijk, maar ook waardevol. Zelfs een wankelende toren kun je weer recht krijgen als je weet waar je moet beginnen.
In deze blog stond draagvlak en eigenaarschap centraal. Maar vernieuwing gaat verder dan dat. In september gaan Niek en Tjerry in op een nieuw thema: veiligheid, wetgeving en regie. Hoe houd je techniek tegelijk werkbaar én veilig? Wat betekenen regels als NEN7510 en NIS2 concreet voor de praktijk? En hoe zorg je dat zorginstellingen meer regie voeren over hun IT-landschap? Je leest het in de volgende blog. Deze verschijnt in september. Houd onze site in de gaten!
Wil je doorpraten met Anneke over dit onderwerp? Klik hier voor haar contactgegevens.
